Kinh tế Mỹ có tăng trưởng nếu thiếu người nhập cư?

Phản ứng dữ dội của dư luận trước lệnh cấm nhập cảnh của Tổng thống Mỹ Donald Trump không chỉ phản ánh rõ nét hơn tình cảnh khốn khổ của những người nhập cư, mà còn cho thấy một viễn cảnh đầy thách thức đối với các lao động nước ngoài có trình độ đang làm việc tại nền kinh tế số 1 thế giới này.

Kinh tế Mỹ có tăng trưởng nếu thiếu người nhập cư? Kinh tế Mỹ có tăng trưởng nếu thiếu người nhập cư?
Người nhập cư là động lực tăng trưởng kinh tế Mỹ

Cuối tuần qua, rất nhiều người biểu tình giận dữ đã tràn tới các sân bay để hỗ trợ người tị nạn và di cư hiện đang bị mắc kẹt tại đây hoặc không thể lên máy bay để tới Mỹ theo hành trình đã định trước đó. Các công ty kỹ thuật lớn của Mỹ, vốn phụ thuộc chủ yếu vào các nhân viên tài năng người nước ngoài, cho biết hàng trăm nhân công của họ có thể bị ảnh hưởng bởi sắc lệnh về nhập cư của tân tổng thống, và đã cùng lên tiếng phản đối các hạn chế mới được đưa ra. Tuy nhiên, ông Trump và đội ngũ của ông đã nhiều lần nhắc tới mục tiêu mà họ hướng đến, đó là thiết lập một quy chế ưu tiên cho các công nhân người Mỹ hơn là những người nhập cư, một phần quan trọng trong chính sách kinh tế “nước Mỹ trên hết”.

Từ khi lên nắm quyền, Tổng thống Trump đã công bố các mục tiêu đầy tham vọng như tạo ra 25 triệu việc làm mới trong vòng 10 năm tới, và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế lên 4%, gấp đôi mức hiện tại. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng sẽ rất khó để đạt được những mục tiêu này, nếu không muốn nói là bất khả thi nếu tân chính quyền không tăng tuổi nghỉ hưu và chấp nhận số lao động nước ngoài nhập cư vào Mỹ. Trong tuyên bố nhậm chức, ông khẳng định rằng nước Mỹ cần phải bảo vệ mình trước các quốc gia bên ngoài đang tìm cách đánh cắp “việc làm của chúng ta”.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế học cho rằng trong bối cảnh kinh tế và nhân khẩu học như hiện nay, mục tiêu tăng gấp đôi mức tăng trưởng kinh tế và tạo ra thêm 25 triệu việc làm từ nay đến năm 2027 là điều không tưởng với chính sách siết chặt nhập cư mà ông theo đuổi. Jennifer Hunt, cựu trưởng nhóm kinh tế thuộc Bộ Lao động Mỹ, hiện đang làm việc tại Viện Khoa học Quốc gia, Đại học Rutgers, nhận định: “Cách duy nhất để tuyên bố này thuyết phục được một nhà kinh tế học là nó phải được tiến hành song song cùng các biện pháp gia tăng dân số”. Bà Hunt cho rằng trong dài hạn, người nhập cư là nguồn lợi hết sức quan trọng cho nước Mỹ và không hề tác động tiêu cực tới tỷ lệ thất nghiệp hay tiền lương của các lao động bản xứ.

Trong những năm 1990, người nhập cư đã giúp mức tăng trưởng tính theo đầu người tại Mỹ tăng lên đáng kể thông qua các sáng kiến và đổi mới. Bà nói: “Mức GDP tính theo đầu người tại Mỹ trong giai đoạn từ năm 1990-2000 nếu tính cả số lao động nhập cư cao hơn từ 1,5-2,5% so với cùng giai đoạn ấy nếu không có người nhập cư”. Hơn thế nữa, trong giai đoạn nở rộ việc xin cấp bằng sáng chế tại Mỹ từ năm 1990-2000, số bằng sáng chế của người nhập cư chiếm tới 1/3.

Ian Shepherdson, Trưởng nhóm kinh tế tại Viện Kinh tế Vĩ mô Pantheon, cho rằng các mục tiêu của ông Trump là thiếu hợp lý, nhất là khi xét tới quy mô hiện tại của lực lượng lao động Mỹ. Ông nhấn mạnh: “Lực lượng lao động tại đây không thể đủ để đáp ứng những yêu cầu ấy”, các nhà tuyển dụng vốn đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm nhân công, và mọi chuyện càng trở nên thách thức hơn nữa nếu ông Trump thúc đẩy kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng quy mô lớn.

Nhân khẩu học là yếu tố đóng vai trò quan trọng bởi lực lượng lao động tại Mỹ đang có xu hướng già hóa. Chuyên gia Ben Zipperer thuộc Viện Chính sách Kinh tế nhất trí với ý kiến cho rằng việc tăng số lượng người nhập cư là cách duy nhất để đạt được các mục tiêu tạo việc làm của ông Trump, bởi cứ 1 trong 4 người Mỹ sẽ ở vào độ tuổi 65 hoặc hơn trong vòng 10 năm tới. Số lao động nước ngoài làm việc tại Mỹ hiện ước tính  vào khoảng 25 triệu người, và “là một phần đáng kể trong nền kinh tế Mỹ”.

Tuy nhiên, tân tổng thống Mỹ vẫn không hề tỏ dấu hiệu sẽ mềm dẻo hơn trong các quan điểm về nhập cư hay có những động thái cụ thể để đạt được các mục tiêu của mình theo khuyến cáo của các nhà kinh tế học.

Theo Vĩnh Hà/Báo Hải Quan