Bê bối thịt bẩn – Đòn giáng mạnh vào kinh tế Brazil

Brazil đang chấn động mạnh bởi vụ bê bối thịt bẩn ngày càng lan rộng. Sự việc này đang đe dọa hủy hoại uy tín ngành xuất khẩu thịt của nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh này.

Bê bối thịt bẩn - Đòn giáng mạnh vào kinh tế Brazil Bê bối thịt bẩn – Đòn giáng mạnh vào kinh tế Brazil
Tổng thống Brazil Michel Temer dùng món thịt để trấn an công chúng trước bê bối thịt bẩn

Sau cuộc điều tra kéo dài 2 năm với “Chiến dịch Thịt thối” được triển khai tại 6 bang của Brazil, cảnh sát liên bang thông báo đã phát hiện một đường dây nhận hối lộ cấp giấy chứng nhận cho các sản phẩm không đạt chất lượng để đưa ra thị trường tiêu thụ. Tất cả quan chức bị phát hiện dính líu vào cáo buộc trên đã bị đình chỉ công tác. Tuy nhiên, hiện mới có 21 trong tổng số hơn 4.000 đơn vị giết mổ và sản xuất thịt cùng 33 trong tổng số 11.000 nhân viên bị tiến hành điều tra. Hơn 30 công ty bị buộc tội có những hoạt động không đảm bảo vệ sinh thực phẩm. Trong số này có JBS – nhà xuất khẩu thịt bò lớn nhất toàn cầu, và BRF là nhà sản xuất thịt gia cầm hàng đầu thế giới.

Cảnh sát liên bang Brazil đã có bằng chứng ít nhất 40 vụ việc, trong đó các cơ sở sản xuất đã sử dụng những chất có nguy cơ gây ung thư để làm sản phẩm có màu đẹp và mùi thơm. Một số sản phẩm từ thịt bao gồm xúc xích và thịt nguội bị cho là đã được pha trộn cả với thịt thủ và dùng a-xít để tạo mùi thơm. Trong những trường hợp khác, khoai tây, nước và thậm chí giấy bồi được trộn với thịt gà nhằm tăng trọng lượng để thêm lợi nhuận. Các cơ quan chức năng Brazil cho biết, một phần lượng thịt bẩn được cung cấp cho bữa ăn của các trường học tại Brazil hoặc các chuỗi bán lẻ, bao gồm các cửa hàng của Wal-Mart. Tuy nhiên, tập đoàn BRF đã phản bác cáo buộc này và cho rằng đã có sự hiểu lầm. Cảnh sát Brazil còn cho biết 3 container hàng của BRF bị nhiễm khuẩn salmonella gây ngộ độc thực phẩm vẫn đang trên đường tới châu Âu.

Trong nỗ lực khẳng định với thế giới rằng, ngành công nghiệp chế biến và xuất khẩu thịt của Brazil là an toàn, Tổng thống Michel Temer đã có cuộc gặp gỡ các nhà ngoại giao nước ngoài để trấn an về mối lo ngại trên. Ông  khẳng định, các trường hợp thịt bẩn và giấy phép giả mạo chỉ xảy ra ở một số lượng nhỏ doanh nghiệp và hệ thống thanh tra của Brazil là một trong những hệ thống nghiêm chỉnh và hiệu quả nhất trên thế giới. Tổng thống Michel còn mời đại sứ những nước nhận khẩu thịt từ  Brazil tới dũng bữa tối tại một nhà hàng truyền thống và đích thân dùng món thịt nướng để chứng minh mức độ an toàn của sản phẩm thịt nước mình. Tuy nhiên, chỉ có 19 trong số 33 nhà ngoại giao được mời đồng ý tới dùng bữa tối của Tổng thống Michel Temer. Đây là dấu hiệu cho thấy sứ mệnh của nhà lãnh đạo Brazil nhằm làm lắng xuống vụ bê bối “thịt bẩn” tại nước này và lấy lại uy tín của quốc gia xuất khẩu thịt hàng đầu không hề dễ dàng.

Hiện Trung Quốc – thị trường nhập khẩu thịt lớn nhất của Brazil, đã tạm thời đình chỉ hoạt động nhập khẩu thịt từ nước này. Các loại hàng hóa này đang được vận chuyển trên biển hay các hải cảng sẽ không được thông quan. Hiệp hội Thịt Trung Quốc đang thu thập thông tin từ các công ty của họ về hoạt động mua bán từ Brazil và những thiệt hại tiềm năng mà họ có thể phải đối mặt.

Ủy ban châu Âu về sức khỏe và an toàn thực phẩm cũng đã biết về cuộc điều tra ở Brazil và đang tìm kiếm các tin tức liên quan. Tuy nhiên hiện chưa phát hiện bất kỳ sai phạm nào liên quan đến các giấy chứng nhận y tế của các sản phẩm thịt từ Brazil kể từ năm 2015. EU là thị trường lớn thứ hai mang lại nhiều lợi nhuận cho Brazil với kim ngạch 12 tỷ USD hằng năm. Trong khi đó, Nhật Bản, Hàn Quốc đã thông báo ngừng nhập khẩu gia cầm và các sản phẩm khác từ 21 nhà máy chế biến thịt của Brazil và thông báo chưa có thời điểm cụ thể để nối lại hoạt động nhập khẩu thịt này.

Brazil là nước xuất khẩu thịt bò và thịt gia cầm số 1 thế giới và đứng thứ 4 về xuất khẩu thịt lợn. Năm 2016, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm này đạt tới 11,6 tỷ USD. Hiện các sản phẩm thịt của Brazil đã có mặt tại 150 quốc gia, chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu thịt toàn thế giới. Vụ việc trên có thể khiến Brazil phải đối mặt với nguy cơ suy giảm mức thu nhập từ xuất khẩu khoảng 3,5 tỷ USD, tương đương với 0,2% GDP.

Xảy ra vào cùng thời điểm giới chức Brazil đang nỗ lực đẩy nhanh việc ký kết một hiệp định tự do thương mại giữa Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) và EU, vụ bê bối là một đòn giáng mạnh vào những nỗ lực hồi phục nền kinh tế rệu rã vừa thoát khỏi cuộc khủng hoảng chính trường sau vụ phế truất Tổng thống Dilma Rousseff.

Từ đầu năm 2017 đến nay Việt Nam đã nhập 3.000 tấn thịt và sản phẩm thịt từ Brazil với giá trị kim ngạch đạt 12,8 triệu USD. Cục Thú y đang đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xem xét tạm ngừng nhập khẩu thịt từ nước này.

 

Theo Ngọc Hà/Báo Hải quan